Aanraken stimuleert verbondenheid

Een welgemeende aai over de bol kan kinderen precies de waardering geven waar ze behoefte aan hebben. Een aanraking zegt soms meer dan woorden. Het brengt de gever en de ontvanger energie. Geven en nemen zorgt voor interactie tussen docent en kinderen en tussen kinderen onderling. Lichamelijk contact in het onderwijs kan als bijzonder positieve interactie ingezet worden in het onderwijs.

Tijdens een projectweek op basisschool De Mijlpaal te Nuenen onder de titel ‘Krijg een kriebelkick!’ was lichamelijk contact de weg naar verbondenheid. Een week lang bracht ik elke klas dagelijks een bezoekje van een kwartier, waarin er steeds een andere activiteit op het programma stond. Kriebelen, masseren, knijpen, kneden, rollen en trommelen zijn kernwoorden die de leerlingen zich in die week eigen hebben gemaakt. Aan de hand van verschillende didactische werkvormen en hulpmiddelen werkten de kinderen in teams, tweetallen of met de hele groep aan een ‘kriebelvraagstuk’.

Lichamelijk contact is een levensbehoefte en met de huid als ons grootste zintuig, gebruiken we deze mogelijkheid tot communicatie binnen het onderwijs maar weinig. Onderlinge massage en tactiele stimulering wordt in de Scandinavische landen al enige tijd in het onderwijs toegepast. De resultaten zijn verrassend; de positieve effecten op breed vlak opmerkbaar. Toch lijkt het Nederlandse onderwijs voor knuffelen en kriebelen niet meteen warm te lopen. Tot op heden werkt slechts één school in Nederland met de methode. De projectweek, die als doelstelling heeft de methode binnen het onderwijs te introduceren, is door het team van De Mijlpaal én door de kinderen met open armen ontvangen. De kinderen waren razend enthousiast doordat er elke dag een ander kriebelspelletje op het programma stond!

Vanuit deze ervaringen is de uitgave ‘Kriebels in de klas’ ontwikkeld. Deze uitgave is verkrijgbaar in onze webwinkel. Enkele activiteiten in deze uitgave treft u hieronder aan.

Kriebelverhalen

Doelgroep: Alle leeftijden
Materialen: Geen
Doelstelling: Kinderen leren/laten genieten van lichamelijk contact; kinderen gebruiken hun fantasie en werken samen.
Voorwaarden: Baken een gebied van het lichaam af (bijvoorbeeld alléén de rug), geef grenzen aan, zorg dat de ontvanger van de massage de baas is.
Wanneer voer je de taak uit:
• Als leerlingen moeite hebben zich te concentreren
• Wanneer leerlingen lang hebben moeten stilzitten/luisteren
• Wanneer leerlingen heel goed hebben gewerkt (beloning)
• Wanneer leerlingen moeten leren samenwerken

Inhoud: Deze opdracht kan op twee manieren worden uitgevoerd.

Manier 1
De leerkracht vertelt een verhaal, of leest een verhaal voor. Het verhaal mag ieder thema hebben. De leerlingen krijgen de opdracht om tijdens het verhaal in tweetallen samen te werken. Eén van de twee zit op zijn/haar stoel, de ander zit of staat erachter. Tijdens het verhaal moeten steeds de achterste kinderen van het tweetal proberen om het verhaal met hun vingers op de rug van hun partner te tekenen. Uiteraard is dit makkelijker wanneer er wat gebeurd in het verhaal dat makkelijk te tekenen is. Je kunt de kinderen helpen door dit aan te geven. Wanneer je praat over een regenbui, een stranddag, de dierentuin of een piratenschip kun je bij specifieke woorden aangeven wat ze kunnen tekenen. Ook aan kinderen die wat moeite hebben om hun fantasie te gebruiken, biedt dit houvast.

Manier 2
Kinderen die wat ouder zijn, of al meer zelfsturend kunnen werken, kun je de opdracht geven om zelf met een verhaal aan de slag te gaan of ze een thema toe te wijzen. De voorste van het tweetal verzint dan het verhaal (nogmaals: de ontvanger is de baas), de persoon erachter tekent het op de rug van de verteller. Na enkele minuten wisselen de kinderen om.

Tip
Laat de kinderen vertellen wat ze die dag hebben gedaan, wat ze gaan doen in het weekend, de vakantie of waar ze naar toe gaan. Laat ze hierover ‘tekenen’ op de rug van een ander.