Als leerkracht of docent wil je misschien wel meer bewegingsvrijheid geven, maar je werkt in een systeem dat niet altijd evenveel zelfsturing aan leerlingen biedt. Wat kun je dan nog? Jij kunt in je eentje het systeem toch niet veranderen?
Nee, dat klopt………….
Toch is er al veel dat je in je eigen klas kunt doen om autonomie (én competentie & sociale verbondenheid) ruimte te geven. Een van de eenvoudigste manieren om dat te doen is door je leerlingen inspraak te geven.
Democratisch burgerschap in de praktijk, als het ware!
Voor de motiverende werking van inspraak zijn een aantal verklaringen:
► Mee (mogen) beslissen geeft een gevoel van zelfsturing en zelfbeschikking. Dit heeft een rechtstreekse positieve invloed op gevoelens van autonomie van de leerlingen.
► Leerlingen voelen zich serieus genomen als hun mening daadwerkelijk telt. Het geeft hen zelfvertrouwen en zelfrespect*. Hun gevoel van competentie wordt aangesproken wanneer zij invloed hebben op beslissingen.
► Het met elkaar zoeken naar oplossingen voor problemen bevordert een prettige en sociale manier van met elkaar omgaan. Dit komt de sociale verbondenheid in een groep sterk ten goede.
► Zodra je als leerkracht of docent inspraak geeft aan je leerlingen geef je een stukje van je macht uit handen. Jouw relatie met de leerlingen wordt (een beetje) gelijkwaardiger. Dit heeft een positief effect op het gevoel van sociale verbondenheid van de leerlingen met jou als leerkracht/docent.
Inspraak geven kan op verschillende niveaus.
.jpg)
Op schoolniveau
Leerlingen beslissen mee over de inrichting van het gebouw, de vakken die gegeven worden, excursies, de aanschaf van materialen, de schoolregels, de schooltijden en soms zelfs de aanname van personeel.
Op klassenniveau
Leerlingen hebben invloed op het reilen en zeilen in de klas.
Op leerlingniveau
De leerling heeft inspraak in zijn eigen leerproces door bijvoorbeeld inspraak in volgorde van werken, het werktempo, de eigen leerdoelen of het soort activiteiten.
Het klassenniveau is het niveau waarvan jij als individuele leerkracht/docent het meeste profijt kunt hebben van de positieve effecten van inspraak. In het artikel “5 manieren om je klas te motiveren door inspraak’ vind je praktische tips op dit gebied, zodat ook jij profijt kunt hebben van de motiverende kracht van een democratisch onderwijsproces!
Je leest het artikel op de website.
Dit artikel is geschreven door drs. Linda Spaanbroek. Haar eBook over motivatie op school is gratis en vrijblijvend aan te vragen op www.alledagenpauze.nl
