Oppervlakte en inhoud zijn abstracte begrippen. Voor veel leerlingen is het niet eenvoudig om het zich eigen te maken. Om deze moeilijke onderdelen van het rekenen te begrijpen is het belangrijk om uw leerlingen zelf te laten experimenteren, met meten en meetkunde, maar ook om de begrippen te visualiseren.
Experimenteren met en ervaren van meten
De vraag die centraal staat is: ‘wat is de lengte’. Om leerlingen hiermee te laten experimenteren kunt u ze zonder het gebruik van meetinstrumenten laten bepalen wie er in de groep het langste is. Zij komen al snel met oplossingen voor het eerlijk vergelijken. Nu is de link naar het gebruik van standaardmaten eenvoudig gelegd.
Voor het inzicht in de verschillende maten is het aan te raden om leerlingen zelf referentiematen te laten bedenken. Bij een millimeter kan gedacht worden aan bijvoorbeeld de dikte van een nagel, een punt van een pen, enzovoorts. Leerlingen komen met de mooiste referenties.
Voor het experimenteren met en ervaren van meten van de omtrek is het mogelijk om leerlingen te vragen om te achterhalen welke boom in de buurt van het schoolplein het dikste is. Zij gaan dit vraagstuk oplossen door te meten met maten die zij voorhanden hebben, bijvoorbeeld hun handen of armen. Via hulpmiddelen zoals kralenkettingen en touw, kunt u toewerken naar het gebruik van een stofcentimeter.
Experimenteren met en ervaren van oppervlakte
De vragen die centraal staan zijn: ‘hoe groot is het‘ en ‘wat is groter’. U kunt uw leerlingen met behulp van A4 papier of vouwblaadjes de oppervlakte laten bepalen en laten vergelijken van bijvoorbeeld tafels of borden in het lokaal. Op deze manier ervaren ze dat het bij oppervlakte gaat om het berekenen van de grootte van een vlak. Daarnaast is het mogelijk om voor hen inzichtelijk te maken dat er bij het bedekken van een vlak met de blaadjes een rijtjespatroon ontstaat. Dit biedt de kans om een verband te leggen naar de formele som; lengte x breedte. Bovendien zien ze in, dat het bij het vergelijken van oppervlaktes essentieel is om gebruik te maken van standaardmaten.
Experimenteren met en ervaren van inhoud
De vraag die nu centraal staat is: ‘hoeveel kan er in’ en ‘waar kan meer in’. Laat uw leerlingen met bijvoorbeeld boeken een kubieke meter te creëren. U kunt dan bij het toekomstig aanbieden en behandelen van het onderwerp inhoud refereren aan deze ervaring. Ook het laten vollopen van het bad en het meten hoeveel liter erin past, is een ervaring die begrip kan bieden.
Het MAB materiaal leent zich heel goed voor het construeren van een kubieke decimeter. De leerlingen krijgen dan een visualisatie van de hoeveelheid kubieke centimeter die in een kubieke decimeter past.
Verwijzingen
U vindt hier enkele verwijzingen naar lessen, materialen en sites waarbij het ervaren, visueel maken of handelen voorop staan. Het meten, de oppervlakte en de inhoud staan centraal. Dit kunt u gebruiken bij Meet3iDee.
Visualisatie meter naar millimeter (meten)
Filmpje waarin de verhoudingen op schaal zichtbaar worden.
Visualisatie meter naar kilometer (meten)
Filmpje waarin de verhoudingen op schaal zichtbaar worden.
Visualisatie oppervlakte 1 m2 (oppervlakte)
Filmpje waarin een vierkante meter gevuld wordt met 100 dm2.
Les oppervlakte (oppervlakte)
Uitgewerkte les met werkbladen en filmpjes van de instructie en presentatie van leerlingen.
Uitleg en oefeningen oppervlakte (oppervlakte)
Filmpje op rekenweb met een korte uitleg over het uitrekenen van oppervlakte. Ook kunnen leerlingen digitale oefeningen hiermee doen.
Visualisatie inhoud 1 m3 (inhoud)
Filmpje waarin een kubieke meter gevuld wordt met 1000 dm3
