Al jaren gebruiken mensen voor het ordenen van hun gedachten pen en papier. Even opschrijven en je ziet de verbanden tussen je gedachten ontstaan. Mindmapping werkt eigenlijk hetzelfde. Je maakt een grafisch figuur van wat er zich in je hoofd afspeelt. 
Dit kan op papier of met behulp van speciale software zoals kidspiration van visiria. Mindmapping geeft kinderen steun bij het ordenen van hun gedachten. We herkennen in mindmapping het werken met woordwebben, zoals op de afbeelding hierboven wordt weergegeven. Het onderwerp staat in het midden en allerlei woorden die erbij horen worden eromheen geschreven. Mindmapping is op verschillende manieren toe te passen. Zoals bijvoorbeeld:
Bij het leren:
Een schema is een uitstekend hulpmiddel om te gebruiken bij het maken van aantekeningen. Je ordent de informatie en het staat duidelijk en helder op papier. Door gebruik te maken van kleur kun je er direct voor zorgen dat belangrijke dingen eruit springen. Ook kun je door een mindmap structuur aanbrengen in de leerstof, waardoor je efficiënter leert en een goed overzicht hebt over de gehele stof. Bij het produceren: Een mindmap kun je goed gebruiken bij het maken van opdrachten of verslagen. Omdat je door een mindmap in een keer een heel overzicht hebt onderverdeeld in subcategorieën. Bij het communiceren: Door gedachten of informatie op papier te zetten, te verduidelijken met plaatjes en het gebruik van kleur en vorm is het een uitstekend middel bij het communiceren. De zender en ontvanger hebben hetzelfde beeld voor zich dat de communicatie ten goede komt. Een van de grootste voordelen van het gebruik van een mindmap is dat het een heel goed verbanden en samenhang in kaart brengt. Dit door gebruik te maken van verbindingslijnen, verschillende kleuren en grootte. In een keer kun je zien wat belangrijker is, wat waar bij hoort en of je alles goed op een rijtje hebt. Het prikkelt zowel je rechter- als je linkerhersenhelft. Hierdoor worden je hersenen volop aan het werk gezet en ingeschakeld. Dit zorgt ervoor dat je de informatie beter onthoudt. En wat je onthoudt zijn niet alleen de woorden of de termen, maar ook de verdelingen, de kleuren, de mindmap zelf waardoor informatie later goed op te halen is. Het maken van een mindmap is ook leuk waardoor niet alleen de motivatie geprikkeld wordt, maar ook je creativiteit. Je wordt uitgedaagd na te denken, dingen op te zoeken, verbanden te leggen. Wat leren een stuk leuker en makkelijker maakt. Een mindmap kun je voor heel veel mogelijkheden gebruiken.
Projectwerk en mindmapping
Mindmapping kan een hele waardevolle aanvulling zijn bij projectwerk. Vaak lopen kinderen bij projecten vast bij het ordenen. Ze hebben in hun hoofd wel ongeveer duidelijk wat ze willen weten, maar kunnen dat niet op plat vlak krijgen. Door in een mindmap al hun kennis weer te geven over een bepaald onderwerp, krijgen ze een veel duidelijker overzicht. Kijk bijvoorbeeld naar deze mindmap over Nederland. Vanuit deze mindmap kan dan gekeken worden welke vragen er gesteld gaan worden en hoe de verdere aanpak wordt.
Kidspiration
Mindmapping is een werkvorm waar kinderen veel houvast aan kunnen hebben. Het gaat prima op een vel papier, maar er is ook een computerprogramma voor ontwikkeld, Kidspiration, speciaal voor basisschoolleerlingen. Het biedt op een eenvoudige manier mogelijkheden om de leerstof visueel te maken met de leerlingen. Het is een hulpmiddel bij het denken, schrijven en begrijpen. Dankzij de kindvriendelijke opzet en verschillende mogelijkheden kan elk kind op zijn eigen niveau gebruik maken van de kracht van visueel leren. Met het programma kunnen kinderen grafische diagrammen maken, zoals woordspinnen en associatiediagrammen door plaatjes, tekst en gesproken woorden te combineren. Zo 
geven ze hun gedachten en ideeën weer en ordenen informatie. Het programma leent zich goed voor mindmapping. Door de grote mogelijkheden aan plaatjes, vorm en kleur kunnen leerlingen op een makkelijke manier een mindmap maken en stimuleer je ze meer ideeën toe te voegen. Een ieder kan naar eigen creativiteit en inbreng een persoonlijke en andere mindmap maken. Voor de kinderen die al enige ervaring op het gebied van engels hebben is er de mogelijkheid om de voice in te schakelen. Deze benoemt alles wat je doet.
Visueel leren
Onze hersenen worden door ons lang niet optimaal gebruikt. Uit onderzoek blijkt, dat we vaak grotendeels ons linkerhersenhelft gebruiken en de rechter veel minder. De linkerhersenhelft is met name logica, analyse, rijtjes en regeltjes lijnen en volgorde. Terwijl de rechterhersenhelft veel meer bezig houdt met ruimte, kleur, verbeelding, 3d en zintuiglijke waarneming. En daar is waar visueel leren om de hoek komt kijken. Visueel leren gaat ervan uit dat je leert door dingen ook visueel te zien. Dus door de stof, de begrippen of datgene wat er geleerd is of moet worden visueel waarneembaar te maken. Dit kan op verschillende manieren. Door middel van een plaat, een tekening, een schema, het gebruik van verschillende kleuren of symbolen, noem maar op. Het is een manier van leren waarbij zowel de linker- als de rechterhersenhelft aan het werkt wordt gezet. Het grote voordeel hiervan is dat dingen ook veel beter onthouden worden en ook veel langer. Je ziet dit visueel leren in het onderwijs ook regelmatig terugkomen met name in de kleuterklassen wordt hier veel gebruik van gemaakt. Kinderen kunnen immers nog niet zelf lezen en krijgen dan vaak te maken met plaatjes, tekeningen, het zelf bouwen en maken, kleuren en vormen te zien. Vaak ondersteund met gesproken taal.
Linker hersenhelft:
• logica
• lijnen
• tijd
• woorden
• regeltjes
• analyse
• volgorde
• rijtjes
Rechter hersenhelft:
• ruimtelijk inzicht
• ritme
• kleur
• 3d
• Verbeelding
• Dagdromen
• Zintuiglijke waarneming
• Afbeeldingen
Het leren door gebruik te maken van visuele middelen heeft zijn voordelen. Het helpt leerlingen om:
1. Hun gedachtes te verhelderen: Leerlingen zien dat hun ideeën onderling verbonden zijn en gegroepeerd of georganiseerd kunnen worden.
2. Hun begripsvermogen te versterken: Leerlingen herscheppen in eigen woorden wat ze geleerd hebben. Zo leren ze de stof eigen te maken.
3. Nieuwe kennis te integreren: Het helpt leerlingen om op eerdere kennis voort te bouwen. Door eerder gemaakte diagrammen na te lopen zien leerlinge hoe feiten en ideeën bij elkaar passen
4. Herkennen wat ze verkeerd hebben begrepen: Zoals een woordspin of schema vertelt over wat leerlingen begrijpen vertelt het ook wat leerlingen nog niet begrijpen of weten
Mindmapping voor leerkrachten
Mindmapping is niet alleen voor kinderen een handige werkvorm, ook leerkrachten kunnen er alle kanten mee op. Zo kan je bijvoorbeeld je klas voorbereiden op een aflevering van schooltv, door eerst met hen het onderwerp te behandelen op het bord. Een woordweb kan overzichtelijk zijn voor de kinderen en zo weten ze wat er komen gaat. Hetzelfde geld voor instructies van rekenen en taal. Je kunt zelf het woordweb invullen, maar nog leuker is om het samen met de kinderen te doen. Daarvoor kan je verschillende ontwerpen gebruiken van een mindmap. Het standaard woordweb is leuk, maar een keer iets anders daagt de kinderen ook uit.
Wat voorbeelden.
Sterrenstof Een leuke manier om te gaan brainstormen. Deze vorm kun je op verschillende manieren toepassen. Je kunt in het midden het onderwerp zetten en er dan omheen gaan brainstormen. Ook is het mogelijk om in de ster te gaan brainstormen en dan het belangrijkste in het midden te zetten. Een andere optie is om vijf verschillende mogelijkheden van het thema te bedenken. Deze komen dan in de vijf punten van de ster.
Trechter Een manier om na een brainstorm op een onderwerp te komen. Ook kun je zo het belangrijkste een plaats geven. Wat belangrijker is komt lager in de trechter. Het is misschien makkelijk om de trechter in horizontale plakjes te snijden om zo enige sturing te geven. 
En nog eentje
Een handig schema waarin de leerlingen goed kunnen zien welke stappen ze moeten opvolgen om tot het resultaat te komen. Dit kan te maken hebben met verschillende vakgebieden. Denk aan taal of handvaardigheid. Met mindmapping kun je dus heel veel kanten op en het is een leuke aanvulling op het ordenen van de gedachten voor kinderen.
Het programma kidspiration is via onze webwinkel te bestellen voor slechts 69 euro inclusief verzendkosten. Bekijk het product in onze webwinkel.
Literatuurtip: Tony Buzan, Mindmaps for Kids http://www.amazon.co.uk/gp/product/0007151330?ie=UTF8&tag=thibuz-21&linkCode=as2&camp=1634&creative=19450&creativeASIN=0007151330
Bron: http://www.omdeschool.nl
Ellen Emonds
