Het beginnende lezen in groep 3, waarbij de nadruk ligt op het leren verklanken van eenvoudige woorden.

het beginnende spellen in groep 3, waarbij de elementaire spelhandeling een centrale rol speelt en klankzuivere woorden (de zogenaamde luisterwoorden) worden gespeld  Bron: www.taalsite.nl

Stichting Pensioenfonds ABP

Adviescommissie Onderwijs-arbeidsmarkt

Een manier van lezen, waarbij naast het technisch en begrijpend lezen ook rekening wordt gehouden met de betrokkenheid van leerlingen en waarbij een verbinding wordt gelegd met oriëntatie op de wereld. Bron:www.taalsite.nl

Vaardigheid in het spreken en schrijven Bron:www.taalsite.nl

De woorden die een taalgebruiker productief tot zijn beschikking heeft, met andere woorden: die de taalgebruiker bij spreken en schrijven zelf gebruikt of kan gebruiken.

Wanneer je adaptief onderwijs verzorgt, worden de niveauverschillen tussen kinderen gebruikt om aanbod op maat te leveren.

ADHD staat voor Attention Deficit Hyperactivity Disorder, oftewel Aandachts-Tekort-Stoornis met Hyperactiviteit. Makkelijker te onthouden is misschien Alle Dagen Heel Druk. Maar: deze benaming klopt niet helemaal omdat niet iedereen met ADHD hyperactief of druk is! In het Engels heeft men het vaak over ADD, dus zonder H, als men àlle ADHD bedoelt, dus met en zonder hyperactiviteit.

Arbeidsduurverkorting

Taalstoornis in het begrijpen van taal en het zich uitdrukken in taal, die wordt veroorzaakt door een hersenbeschadiging en waarbij (delen van) het taalsysteem wordt beschadigd en die tot een onvermogen om taal te begrijpen of te gebruiken tot gevolg heeft.

Het leren lezen of spellen van woorden door ze te vergelijken met kapstokwoorden (woorden met dezelfde spellingmoeilijkheid).

Een anker is een gezamenlijk startpunt, een rijke, betekenisvolle context dat leervragen bij de kinderen oproept. De activiteiten in de groep worden op de interesses van kinderen afgestemd. Kinderen nemen daarbij het initiatief om met onderwerpen aan te komen, aan te geven wat zij graag willen weten. Het werken met een anker is een didactiek binnen interactief taalonderwijs. Als anker kunnen fungeren een verhaal, een excursie, een videofragment, een poppenkastspel etc.

Een vorm van radend lezen, waarbij een woord gelezen wordt dat er niet staat, maar dat wel in de context past.

Algemene Onderwijsbond

Agrarisch Opleidingscentrum

Algemeen Pedagogisch Studiecentrum

Deelvaardigheid van het aanvankelijk lezen, waarbij d.m.v. gehoor een grotere eenheid in kleinere wordt verdeeld, bijvoorbeeld een woord in klanken.

Deelvaardigheid van het aanvankelijk lezen waarbij het horen van klankovereenkomsten en klankverschillen centraal staat.

Iemand heeft een autistische stoornis als er sprake is van: a. Een stoornis in het contact met andere mensen. Sommigen houden zich volledig afzijdig. Anderen zoeken juist te veel contact, maar het blijft een bizar éénrichtingsverkeer. Voor beide groepen blijven mensen onvoorspelbare wezens, die je niet echt kunt begrijpen of aanvoelen. b. Een stoornis in communicatie en taalgebruik. Velen spreken niet of nauwelijks, anderen praten wel, maar op een eigenaardige manier (stemgeluid, woordkeus, veel herhalingen). Sommigen zijn misleidend welbespraakt doch ook voor hen blijft het vaak éénrichtingsverkeer. Allen kunnen hun gevoelens moeilijk onder woorden brengen. Ook het verstaan en hanteren van gebarentaal en mimiek schept voor hen problemen en verwarring. c. Een stoornis in het voorstellingsvermogen. Mensen met een autistische stoornis hebben moeite zich een juiste voorstelling te maken van iets wat niet aanwezig is, van wat er gaat komen of van wat er geweest is. Ze hebben steeds ""plaatjes"" of eenvoudige teksten nodig om het zich voor de geest te halen. Zij kunnen zich moeilijk ergens op voorbereiden of iets verwerken. Zij hebben geen fantasie of een teveel aan fantasie, waardoor ze meegesleept worden in vaak angstige gedachtenspinsels. d. Een opvallend beperkt gebied van belangstelling en activiteiten. Mensen met een autistische stoornis worden vaak slechts geboeid door één of twee voorwerpen, activiteiten of gedachten. Zij blijven hieraan kleven en kunnen in een eindeloos herhalen vervallen van b.v. open en dicht draaien van kranen, dezelfde muziek beluisteren, of het steeds maar praten over een bepaald onderwerp b.v. landkaarten of dinosaurussen.

Algemeen Voortgezet Onderwijs

Bevordering Arbeidsparticipatie Ouderen

De eerste (2000) woorden die taalverwervers verwerven. Het kan daarbij gaan om eerstetaalverwervers, maar ook om onderinstromers en zij-instromers Bron:www.taalsite.nl

Basisberoepsgerichte Leerweg

Beroepsbegeleidende Leerweg

Beroepsbegeleidend Onderwijs

Iemand die in beelden denkt kan heel intelligent zijn. Het is een hele snelle manier van denken: in één beeld omvat je het hele probleem. Het lastige is dat je dat beeld niet zo snel in woorden, zinnen of cijfers kunt omzetten. Het ontbreekt de beelddenker nogal eens aan geduld: het volgende beeld vraagt alweer de aandacht. Ook weet men vaak niet waar men moet beginnen. Op school is dit vaak de aanleiding tot een reeks problemen. Als er dictee wordt gegeven heeft het beelddenkende kind direct een plaatje van de zin in het hoofd. Maar de bijbehorende woorden is het vaak direct kwijt. Het beeld vraagt alle aandacht. De overstap naar woorden is te groot.

Het toekennen van betekenis aan geschreven taal, een actief en complex proces waarbij zaken als woordenschat, voorkennis en een juist gebruik van leesstrategieen van essentieel belang zijn.

Kinderen zijn betrokken wanneer zij geconcentreerd, geboeid en geïnteresseerd aan het werk of aan het luisteren zijn.

Iemand helpen door middel van lezen zijn gevoelens te herkennen, te uiten en inzicht te ontwikkelen in zijn problematiek. Bron:www.taalsite.nl

Document waarin kinderen op vrijwillige basis hun ervaringen met boeken kunnen vastleggen. Bron:www.taalsite.nl

Beroepsopleidende Leerweg

Leesmodel waarbij het lezen vanuit de basis, dat wil zeggen vanuit losse klanken wordt opgebouwd.

Beroepspraktijkvorming

De 'brede school' is een samenwerkingsverband tussen partijen die zich bezighouden met kinderen van 0 tot 18. Waar kinderen warm eten tussen de middag, ouders 's avonds terecht kunnen, waarin een bibliotheek is gevestigd en de voor- en naschoolse opvang een logisch vervolg is op het onderwijs.

Beroeps- en Volwasseneneducatie

Collectieve arbeidsovereenkomst

Commissie Automatisering Salarisadministratie Onderwijs

Landelijk opererende onderwijsbegeleidingsdienst met hoofdlocatie in Rotterdam. Voor begeleiding en productontwikkeling van VVE tot BVE

Programma's gericht op voor- en vroegschoolse educatie die plaatsvinden vanuit de peuterspeelzaal of de basisschool en waarbij grote aandacht is voor ouderbetrokkenheid. Bron:www.taalsite.nl

Centraal Instituut voor Toetsontwikkeling

Culturele en Kunstzinnige Vorming

Christelijk Nationaal Vakverbond

Gesprekken voeren met kinderen waarbij de insteek is het aansluiten op de mogelijkheden van kinderen. Bron:www.taalsite.nl

Woorden verwijzen naar begrippen, concepten. Deze concepten kunnen in taal worden uitgedrukt. Bron:www.taalsite.nl

Bekwaamheden en vaardigheden

De theorie van het constructivisme van Piaget gaat ervan uit dat kinderen tot ontdekkingen komen omtrent gesproken en geschreven taal door actief met hun wereld bezig te zijn. Door nieuwe informatie te integreren en op te slaan in het geheugen breiden zij hun taal- en kennissysteem uit. Binnen (interactief) taalonderwijs kunnen leerkrachten de actieve inbreng van leerlingen vergroten door uit te gaan van een krachtige leeromgeving waarin leerlingen zelf keuzes kunnen maken en een eigen betekenis leren toekennen aan de leerinhoud. Van belang is dat leerlingen de gelegenheid krijgen een eigen betekenis toe te kennen aan de verschijnselen en gebeurtenissen in de wereld om zich heen en hun eigen positie daarbinnen.

Het gaat er bij interactief taalonderwijs om dat kinderen in een rijke en realistische context de kans krijgen hun eigen leerproces zelf vorm te geven. Door uit te gaan van interessante leerstof kan de leerkracht de belangstelling van leerlingen versterken. Dit houdt in dat de leerkracht eerder vraagt: wat wil je weten over...?, dan zegt 'ik zal eens wat vertellen over...' Het werken met een anker is een middel voor content-based leren. Bron:www.taalsite.nl

Vragen waarbij de leerkracht de kinderen toetst op kennis en vaardigheden door het opzettelijk scheppen van een klein misverstand. Bron:www.taalsite.nl

Coöperatief leren wordt in het Nederlands ook wel 'samenwerkend leren' genoemd. Bij coöperatief leren draait het om interactie en samenwerking tussen leerkracht en kinderen en vooral tussen kinderen onderling. Bij taalonderwijs gaat het om effectieve communicatie, toch vindt er bij veel taaloefeningen helemaal geen communicatie plaats tussen de leerlingen, hoogstens tussen de leerkracht en enkele kinderen. Luisteren, lezen, spreken en schrijven, zijn daarom vaardigheden die in interactie moeten worden geoefend en samenwerking is daarbij noodzakelijk.

Commissie voor Indicatiestelling

Een van de vaardigheden die kunnen worden onderscheiden in de taalverwerving. Bron:www.taalsite.nl

Verder onderzoek naar de aspecten van lezen en/of spellen waarbij leerlingen onvoldoende hebben gescoord in het signaleringsonderzoek. In de aanvankelijke leesfase zal het diagnostisch onderzoek vaak gericht zijn op de verschillende deelvaardigheden van het aanvankelijk lezen. Problemen met analyse en synthese of met klanktekenkoppeling leiden immers vaak tot problemen met het lezen. Bron:www.taalsite.nl

De manier van onderwijzen.

Bij dyslexie is sprake van hardnekkige lees- en/of spellingproblemen op woordniveau, die met intensieve begeleiding nauwelijks tot niet te verhelpen zijn. Met andere woorden, op woordniveau blijven de problemen bestaan ondanks extra oefening van de technische vaardigheden. Belangrijk is te weten dat dyslextische leerlingen op tekstniveau over het algemeen wel vooruitgaan als ze goed instructie krijgen, voldoende oefening in tekst lezen en gebruik mogen maken van hulpmiddelen bij lezen en schrijven.(bron: Protocol Leesproblemen groep 5-8, p.45)
Bron:www.taalsite.nl

Werken met de niveauverschillen in de klas op cognitief niveau, maar ook op sociaal-emotioneel niveau

Doorstroming onderwijspersoneel

Letterlijk geeft het aan dat iemand minder vermogen heeft om te lezen ('Lexie' is Grieks voor 'woord' en 'dys' betekent verstoord functioneren). Maar iemand met dyslexie heeft ook altijd problemen met zuiver schrijven. En om het nog ingewikkelder te maken kan dezelfde stoornis problemen geven met het vinden van de juiste woorden en het maken van goede zinnen.

De Protocollen Leesproblemen en Dyslexie zijn ontwikkeld door het Expertisecentrum Nederlands. De boeken bieden richtlijnen voor de begeleiding van kinderen met (dreigende) leesproblemen volgens een gedetailleerd uitgewerkt stappenplan. Het is bedoeld voor leerkrachten en andere betrokkenen in het primair onderwijs (regulier en speciaal basisonderwijs). Er zijn vier protocollen, één voor groep 1 tot en met 4, één voor groep 5 tot en met 8, één voor het speciaal onderwijs en één voor het voortgezet onderwijs. Bron:www.taalsite.nl

Een methode waarin verschillende aspecten en ideeën uit al bestaand materiaal als uitgangspunt zijn genomen. Bron:www.taalsite.nl

Taalonderwijs dat toegespitst is op een specifieke groep leerlingen, bijvoorbeeld op leerlingen met een niet-Nederlandstalige achtergrond en/of op leerlingen met problemen op het gebied van taal, lezen en/of spellen. Bron:www.taalsite.nl

ervarings gericht onderwijs

Ernstige Spraak- en Taalmoeilijkheden

Nagaan hoe iets verlopen is, leerpunten verzamelen uit het handelen.

Op eigen wijze weergeven van persoonlijke gedachten en gevoelens in geschreven taal. Bron:www.taalsite.nl

Het kenmerkende van faalangst is, dat deze angst slechts optreedt in bepaalde toestanden. Vandaar de naam: angst als toestand. Faalangst treedt slechts op in bepaalde situaties of bij bepaalde gebeurtenissen. Het is, als het ware, een afgebakende angst die je kunt benoemen. Het heeft ergens mee te maken. Een tweede belangrijk kenmerk van faalangst is, dat er sprake moet zijn van het min of meer verplicht uitvoeren van een bepaalde taak, ofwel opdracht. Samengevat: Faalangst is een angst als toestand, die met name voorkomt in situaties waarin mensen taken worden opgedragen.

Flexibel Pensioen en Uittreden

Het onderwijs vindt niet plaats aan de hand van vaste methodes, maar vertrekt vanuit de ervaringen en belevingen van de kinderen. De leraar en de groep zorgen er samen voor dat hier zinvol mee gewerkt kan worden. Leren is niet opnemen wat anderen bedacht hebben, je leert pas echt als je al handelend experimenteel kunt zoeken en ontdekken en daar met anderen over kunt communiceren. De leraar bepaalt niet eenzijdig wat er gebeurt, maar de groep en de leraar plannen in democratisch/coöperatief overleg het werk.

Bij het leren lezen ligt niet alleen de nadruk op de technische aspecten van leren lezen, maar is veel aandacht voor de functies van lezen. Bron:www.taalsite.nl

Functiewaardering

Functiewaarderingssysteem

Tourette is een erfelijke aandoening die berust op een stoornis in een hersenfunctie. Hoewel de juiste oorzaak nog steeds niet bekend is, spelen neurotransmitters een grote rol. Het gaat dus om chemische stoffen die de prikkeloverdracht tussen de zenuwcellen regelen. Dat geldt met name voor dopamine en mogelijk ook voor serotonine en noradrenaline.Hersenonderzoek levert weinig op: men kan de aandoening eigenlijk niet anders 'bewijzen' dan door observatie van de symptomen.De ziekte is voor het eerst beschreven in 1885 door de Franse neuroloog George Albert Eduard Brutus Gilles de la Tourette n.a.v. enkele gevallen in zijn praktijk en wordt meestal het Tourette-syndroom, Tourette of GTS genoemd.

Gemengde Leerweg

Georganiseerd overleg

Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs

Hoger beroepsonderwijs

Opvatting dat lezen en schrijven vaardigheden zijn, waarbij techniek en begrip eenheid vormen. Voor het leesonderwijs geldt dat het lezen niet kan worden opgedeeld in deelvaardigheden en als een betekenisvolle eenheid moet worden aangeboden.

Potentiële intelligentie die onder invloed van gunstige omstandigheden, zowel op school als thuis, is uitgegroeid tot begaafdheid op verschillende gebieden. Bron: www.taalsite.nl

In staat zijn tekst adequaat te decoderen, terwijl het tekstbegrip onvoldoende is.

Interne Begeleiding

Informatie Beheer Groep

Informatie- en Communicatietechnologie

Begrip dat betrekking heeft op de verhouding tussen minderheids- en meerderheidstalen. Bij Immersion is sprake van tweetaligheid in het onderwijs waarbij in eerste instantie aandacht is voor de minderheidstaal. Bron: www.taalsite.nl

Communicatie. Begrip dat steeds meer centraal staat in het taalonderwijs dat -zo blijkt uit onderzoek- te weinig interactief is.

Met intercultureel onderwijs bedoelen we actief en efficiënt leren omgaan met sociale en culturele diversiteit. Deze verscheidenheid bevat allerlei dimensies, zowel culturele, etnische, sociale, uiterlijke als andere dimensies. We vinden ze terug bij leerlingen, leerkrachten en ouders. De alledaagse omgang tussen mensen die van elkaar kunnen verschillen, verloopt liefst zo positief mogelijk, maar dit gebeurt niet vanzelf. Omgaan met verscheidenheid moet je blijkbaar leren. We noemen het de interculturalisering van de samenleving: het beter leren functioneren in de pluriforme maatschappij zoals ze is.

Individueel Voorbereidend Beroepsonderwijs

Het Jenaplan is geen vaststaand onderwijsmodel, maar een ‘interpreteerbaar grondmodel’. Omdat het jenaplan geen dwingende gedragsregels voorschrijft, is geen enkele Jenaplanschool gelijk.

Jeugd in School en Wereld. Vakblad voor het onderwijs. Meer info op: JSW-online

Kaderberoepsgerichte Leerweg

In 1998 vastgestelde einddoelen voor het basisonderwijs.

Het (toenemend) vermogen (bij jonge kinderen) te abstraheren van de betekenis van taal, zich te richten op de klankvorm en te manipuleren met klanken.
Ook wel: fonologisch bewustzijn. Bron:www.taalsite.nl

In het spellingonderwijs zijn lettercombinaties als lk, rk enz. moeilijk te verklanken. Er wordt vaak een u tussen geschreven. Om duidelijk te maken dat er geen klank tussen hoort, wordt gesproken van kleefletters.

Een innovatie-instituut dat zich richt op het verbeteren van leerprocessen van individuen en organisaties

Kwalificatie Structuur Beroepsonderwijs

Kwalificatie Structuur Educatie

Bij een kwantitatieve analyse wordt gekeken naar de kwantitieve gegevens die een toets oplevert, bijvoorbeeld het aantal goed gelezen woorden, de tijd die een kind over een toets heeft gedaan of het aantal fouten dat het heeft gemaakt. Bij een kwalitatieve analyse wordt nagegaan welke leesstrategie wordt gebruikt. Leest een kind spellend of juist radend... Hiervoor wordt gebruik gemaakt van een leesanalyse. Bron:www.taalsite.nl

Landelijk Aktie Komitee Scholieren

Hierin wordt het functioneren van de leerling gevolgd. Alle vorderingen, achterstanden en resultaten worden hierin verwerkt om zo voor een compleet beeld van de ontwikkeling van het kind te zorgen.

Houding ten opzichte van het lezen.
Het samenspel tussen leesmotivatie en leesbeletsels dat ten grondslag ligt aan het leesgedrag van kinderen. Bron:www.taalsite.nl

Evenals woordblindheid verouderd begrip voor dyslexie, afkomstig uit de tijd dat men er van uit ging dat een oogafwijking ten grondslag lag aan dyslexie.

Een begrip, afkomstig uit het Freinetonderwijs, dat bedoeld is om allerlei benaderingen waarin kinderen op een motiverende en toegepaste manier leren lezen, samen te vatten. Het gaat hier om de benaderingen ontdekkend lezen, functioneel aanvankelijk lezen, natuurlijk leren lezen, interactief lezen, functioneel lezen en schrijven Bron:www.taalsite.nl

Leerlinggebonden Financiering

Leraar in opleiding

Loopbaanoriëntatie en Begeleiding

Landelijk Orgaan Beroepsonderwijs

Leer- en Opvoedingsmoeilijkheden

lesschemaformulier

Leerwegondersteunend Onderwijs

Langdurig Zieken

Relaties van de school met instanties buiten de school: onder andere Riagg, vertrouwensarts, wijkagent, enzovoort

Middelbaar Algemeen Voortgezet Onderwijs

Middelbaar Beroepsonderwijs

een aanpak voor kinderen die problemen hebben met lezen waarmee ze meelezen met de leesbegeleider. Bron:www.taalsite.nl

Alle activiteiten die buiten de klas plaatsvinden, zoals het bijwonen van teamvergaderingen

Het (toenemend) vermogen (bij jonge kinderen) te abstraheren van de betekenis van taal en zich te richten op de vorm. Ludo Verhoeven onderscheidt in Ontluikende geletterdheid (1994) vier vormen van metalinguïstisch bewustzijn:
- fonologisch bewustzijn (gericht op klankstructuren)
- woordbewustzijn (gericht op woordstructuren)
- vormbewustzijn (gericht op de structuur van zinnen)
- pragmatisch bewustzijn (gericht op de praktische functies van taal) 
Bron:www.taalsite.nl

Het geven van onderwijs aan de groep en het begeleiden van individuele leerprocessen van kinderen

Moeilijk Lerende Kinderen

Medezeggenschapsraad

Vaardigheden die nodig zijn om een mondeling of schriftelijk verhaal te maken of te volgen en de attitude tegenover de activiteiten en de manieren van werken/verhalen schrijven die daarmee samenhangen(bron: Mariëlle Poland, 2006). Bron:www.taalsite.nl

Nationale Onderwijstentoonstelling

Nederlands als moedertaal

Nederlands als tweede taal

Nederlandse Vereniging van Schooldecanen en Schoolloopbaanbegeleiders

Onderwijs in Allochtone Levende Talen

Onderwijsondersteunend en Beheerspersoneel

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen

Onderwijsbond CNV (Christelijk Nationaal Vakverbond)

Oriëntatie op Leren en Werken

De middelen die jouw onderwijs kunnen ondersteunen. Denk hierbij aan rekenrekjes enzovoort.

Het betekenisgericht onderwijzen staat centraal.

Onderwijsondersteunend Personeel

Orthopedagogisch en Didactisch Centrum

1. Spelling
2. Vermogen om volgens de regels van de spelling te schrijven
Bron:www.taalsite.nl

Open Universiteit

Pedagogische Academie Basisonderwijs

Protestants Christelijk Basisonderwijs

PDD-NOS,de afkorting betekent: Pervasive Developmental Disorder Not Otherwise Specified. Dit is een ontwikkelingsstoornis, aanautisme verwant, waarbij het grootste probleem is dat de kinderen zich niet in kunnen leven in een ander persoon. Ze zijn erg op zichzelf gericht, en hebben vaak meerdere achterstanden op emotioneel, sociaal en motorische gebieden.

Opvoedkunde

Samenwerkend leren. Leerlingen ondersteunen elkaar tijdens het leren. Een in de Verenigde Staten uitgewerkte onderwijsstrategie waarbij leerlingen elkaar ondersteunen bij allerlei vormen van leren (peer-tutoring). Een andere vorm, waarbij gespecialiseerde tutoren een kind ondersteunen heet one-to-one tutoring. Bron:www.taalsite.nl

Primair Onderwijs

Personeelvoorziening Primair Onderwijs

School voor Praktijkonderwijs

In de traditionele situatie worden kinderen vaak pas geholpen als ze zijn vastgelopen in het leesonderwijs. In de pro-actieve leesbegeleiding ligt de nadruk op het vroegtijdig signaleren en preventief interveniëren, op het gebruik van effectieve programma's en methoden, op het aanwenden van kwaliteitsfactoren die voor risicoleerlingen van belang zijn (kwalitatief hoogstaande instructie), aanpak aan de hand van een protocol.Het begrip proactief lezen is afkomstig van het CPS. Bron:www.taalsite.nl

Pedagogisch Studiecentrum Humanistisch Vormingsonderwijs

Praktische SectorOriëntatie

Register Directeur Onderwijs

Regionaal Expertise Centrum

Fase in het leesproces van dove en slechthorende kinderen. In de vocabulairfase verloopt het lezen nog globaal-intuïtief aan de hand van het herkennen van enkele woorden in een tekst. In de structuurfase worden teksten niet alleen begrepen vanuit de woordenschat van de lezer, maar ook vanuit de kennis van morfologische en syntactische regels. Bron:www.taalsite.nl

Met reflecteren wordt bedoeld dat je terug kunt koppelen naar je eigen handelen en daaruit conclusies kunt trekken. Wat heb je gedaan, waarom heb je dat gedaan en wat heb je daar van geleerd, dus hoe doe je het de volgende keer.

Regionaal Opleidingscentrum

Remedial Teaching

Een in de Verenigde Staten uitgewerkte onderwijsstrategie waarbij leerlingen elkaar ondersteunen bij allerlei vormen leren (peer-tutoring). Een andere vorm, waarbij gespecialiseerde tutoren een kind ondersteunen heet one-to-one tutoring.

SBL staat voor: Stichting Beroepskwaliteit Leraren en ander onderwijspersoneel. SBL bevordert de kwaliteit van het onderwijs door bekwaamheidseisen op te stellen voor leraren en door professionaliteit centraal te stellen. SBL doet dat samen met die leraren. Kortom, SBL staat voor: Goede leraren voor goed onderwijs. Kijk voor meer info op: www.lerarenweb.nl

Speciaal Basisonderwijs

Amerikaans woord voor steiger. De leerkracht zet een steiger om het kind heen en ondersteunt het daar waar het nodig is. Dit begrip komt voor bij beschrijven van activiteiten van de leerkracht om een kind uit te dagen (bijvoorbeeld bij spel, zoals basisontwikkeling of in het piramideproject, als bij taal, bijvoorbeeld tijdens het interactief voorlezen).

Uitleggen en toelichten van woordbetekenissen.

Stichting Leerplan Ontwikkeling

Sociaal leren is het leren in groepsverband, in samenspraak en samenwerking met anderen die vaak meer ervaren zijn.

Een gesprek waarbij er geen leider is. Kinderen hebben allemaal dezelfde inbrengsmogelijkheid er van uitgaande dat er geen 'alweter' is die de waarheid kent. Het is dus een "leiderloos" gesprek maar geen "regelloos" gesprek.

Strategisch leren houdt in dat kinderen strategieën leren voor de planning, uitvoering en controle van (taal) leerprocessen zoals bijvoorbeeld 'hoe schrijf ik een brief aan oma om te bedanken voor het logeren', 'hoe leer ik woorden'. Het is één van de drie uitgangspunten van interactief taalonderwijs. Leerkrachten kunnen strategisch leren bevorderen door coöperatief leren toe te passen en door zelf model te staan en hardop denkend voor te doen hoe kinderen bepaalde activiteiten het beste kunnen aanpakken. Vooral het leren reflecteren op en controleren van eigen taalleerprocessen is van cruciaal belang voor de verdere taalontwikkeling van kinderen. Portfolio's kunnen bij het refecteren op eigen leerprocessen een geschikt middel zijn. Hierdoor worden ze in hun ontwikkeling steeds minder afhankelijk van anderen en leren ze hun kennis en strategieën te gebruiken in situaties die ze nog niet eerder zijn tegengekomen.

Volgens dit model gaat de aanvankelijke sturing vanuit het opleidingscurriculum in de loop van de opleiding over in een sturing vanuit de ervaringen die de student opdoet op de werkplek.

Speciaal Voortgezet Onderwijs

Theoretische Leerweg

Leesmodel waarbij het lezen wordt gezien als een vaardigheid waarbij woorden worden herkend op grond van voorkennis t.a.v. de tekst, op grond van het waarnemen van vluchtige kenmerken van een woord enz.

Taalontwikkelingsstoornissen. Bron:www.taalsite.nl

Een vorm van begrijpend lezen waarin het werken met fictionele teksten en zakelijke teksten wordt gecombineerd met het aanleren van een klein aantal strategieën. Bron:www.taalsite.nl

Voortgezet Algemeen Volwassenenonderwijs

Voorbereidend Beroepsonderwijs

Talige intelligentie. Het gebruik van taal als middel om de wereld te kunnen begrijpen. Bron:www.taalsite.nl

Het (aan)leren van nieuwe woorden door de leeromgeving daarvoor geschikt te maken, de juiste werkvormen te kiezen, kinderen strategieën aan te leren en de juiste instructie te geven.

Voorbereidend Middelbaar Beroepsonderwijs

Voortgezet Onderwijs

Overheidsbeleid, waarbij in een akkoord is afgesproken dat gemeenten de komende jaren zullen investeren in een veredere versterking en uitbreiding van peutervoorzieningen.

Voortgezet Speciaal Onderwijs

Voortgezet Speciaal Onderwijs voor Kinderen met Leer- en Opvoedingsmoeilijkheden

Voortgezet Speciaal Onderwijs voor Moeilijk Lerende Kinderen (tegenwoordig: PrO)

Regels waaraan je je moet houden, vanuit vakken voorgeschreven.

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs

Wet op het Basisonderwijs

Wet Educatie en Beroepsonderwijs

Wederkerend onderwijzen of reciprocal teaching is een vorm van coöperatief leren in kleine groepen. Het doel is dat leerlingen strategieën toepassen die leiden tot beter leesbegrip. Discussie over de betekenis van de tekst staat hierbij centraal. De leerkracht en de leerlingen leiden om de beurt een discussie over de inhoud van een tekst. In het begin zal de leerkracht de leider van de discussie zijn, later een van de leerlingen. Na het stil of samen lezen van de tekst voert de leider een aantal leesstrategieën uit waarop de andere leerlingen reageren.

Kinderen hebben een hoog welbevinden als zij lekker in hun vel zitten, zich gewaardeerd en begrepen voelen.

Een verslag, geschrift waarin jouw visie tot uiting komt, gebaseerd op meerdere principes.

Didactiek waarbij taal (w.o.lezen en spellen) niet wordt aangeleerd in aparte deelvaardigheden, maar als totaliteit. Bron:www.taalsite.nl

Wet op het Hoger Onderwijs en het Wetenschappelijk Onderzoek

Wet Inburgering Nieuwkomers

Een woord uit de schrijwereld. Dat is de ruimte in de letters en tussen de letters.

Wet Medezeggenschap Onderwijs

Wetenschappelijk Onderwijs

Het (aan)leren van nieuwe woorden door de leeromgeving daarvoor geschikt te maken, de juiste werkvormen te kiezen, kinderen strategieën aan te leren en de juiste instructie te geven.

Wet op de Onderwijsverzorging

Werkplek opleiden

Wet op het Primair Onderwijs

Weer Samen Naar School

Wet op het Voortgezet Onderwijs

Ziektekosten Onderwijs- en Onderzoekpersoneel

Zeer Moeilijk Lerenden

Zeer Moeilijk Lerende Kinderen

Zeer Moeilijk Opvoedbare Kinderen

Ziektekostenvoorziening Overheidspersoneel

Het gaat hier om een methodiek waarbij materialen en werkwijzen van verschillende methodes worden gebruikt. Bovendien is zwaluwen een veelgebruikt begrip. Het Zwaluwproject is een methodiek waarbij kinderen in de gelegenheid worden gesteld zich het aanvankelijk lezen zelfstandig eigen te maken. Ze werken daarbij op eigen niveau.Het gaat hier niet zozeer om een leesmethode, maar om een organisatiemodel. Bron:www.taalsite.nl