‘Samir A opgepakt!’ kopt de krant. Opgelucht haalt de westerse wereld in Nederland adem. Het beest is veilig gekooid. Als ik er nu nog eens over nadenk, vind ik het toch een wat vreemd aandoend schouwspel. De samenleving, zelfs het openbaar ministerie lijkt niet goed raad te weten met Mohammed B’s, Samir A’s en Xantippe C’s gedrag, normen, waarden en gedachten.
De laatste decennia van experiment, persoonlijke vrijheid en gedogen –een begrip, dat ik eigenlijk nog steeds niet versta- hebben zo’n onduidelijkheid naar normen en waarden opgeleverd, dat we elkaar onverschillig dreigen te laten. ‘Jij doet jouw zin, ik de mijne en dat noemen we vrijheid,’ lijkt het credo. Persoonlijke afstand, isolement en eenzaamheid zijn nare bijwerkingen van zo’n cultuur, waaraan nu ook extremisme kan worden toegevoegd.
Misschien gaat de vergelijking hier of daar mank, maar: na de internaliserende gedragsproblemen duikt nu ook extreem externaliserend gedrag op in ons huis. Nu ook echt bij ons! Terwijl het eigenlijk toch meer iets is voor bij de buren…
En ja, in zo’n situatie kun je verwachten dat de politiek verward reageert, een beetje in paniek. ‘Ben ik de volgende??’ kunnen een aantal mediagetrainde ogen toch niet verbergen. Wie is ministerieel verantwoordelijk? Extra geld naar de AIVD en ‘wie spreken we aan op dit gedrag, want dit kan toch echt niet!’
Voorzichtig kijkt de premier budgetair neutraal – terwijl Maria van der Hoeven schichtig wegkijkt- in de richting van het departement onderwijs; moet toch…
Nu denk ik, dat onze excellentie in feite wel gelijk heeft. In onze maatschappij kun je als overheid weinig anders, dan het aangrijpingspunt voor beïnvloeding van opvoeding bij scholen zoeken.
Bovendien laat onderzoek zien, dat voor veel kinderen in fysiek of geestelijk bedreigende thuissituatie, school de enige stabiele factor in hun nog prille leventje is. (of zoals ik zelf meemaakte, dat een kind –in de grote vakantie aangereden door een auto- alleen nog wist dat het bij ons op school zat!)
En als je het thuis en op straat niet leert…. dan op school natuurlijk. Pedagogisch onderzoek heeft drie beïnvloeders op ontwikkeling van kinderen geïdentificeerd: *ouders, *peers (vriendjes) en *school. Elk is voor ongeveer eenderde bepalend. De invloed van elke factor afzonderlijk kun je dus ook maar beter relativeren!
Toch blijkt, dat je op effectieve wijze met kinderen aan reflectie op gedrag, sturing van gedrag en emoties en zelfs karakterontwikkeling kunt werken. In een aantal video’s –van kr8! een werkwijze voor karakterontwikkeling- die ik vanochtend monteerde, kwam ik hier weer prachtige voorbeelden van tegen.
In een maatschappij, die een verdere emancipatie van het individu voorstaat en tegelijk naar een sociaal verbonden samenleving streeft –‘werk houdt mensen in de maatschappij,’ mag ook school deze zakdoek niet laten liggen.
We zullen, ook als school, met de billen bloot moeten om onacceptabel gedrag –GENUANCEERD a.u.b.- te bepalen en aan te pakken. Betrokken op, met respect voor elkaar, grenzen zoeken, hoort wat mij betreft bij onze cultuur. Of zoals professor Micha de Winter zegt: ‘democratie moet je leren’. En ‘jongeren moeten over een gedegen psychologische uitrusting beschikken om op een gemotiveerde en constructieve manier aan hun volwassenheid te kunnen beginnen?’ René Diekstra.
Democratie verwacht een brok sociale vaardigheid en zekere emotionele stabiliteit van leden van onze samenleving.
Niet onverschillig, maar bewust van grenzen aan het speelveld tasten naar persoonlijke vrijheid en beschaving. Zo’n leven is koorddansen!
Natuurlijk, maar laat mij maar dansen op zo’n touw! Wat jij?
Marcel
Voor meer informatie: www.bazalt.nl
