leestijd:

De 5 minuten webpagina van OMJS is al jaren een groot succes bij de leraren van Nederland; dat hebben we ook gemerkt en daarom zijn Onderwijs Maak Je Samen i.s.m. Bazalt een ware 5 minuten-reeks uit gaan geven! Als vervolg op onze webpagina worden de spellen in de vorm van een fysiek product onder de naam ‘5 minuten’ gelanceerd. 

Slider 5 minuten creatief denkenNatuurlijk zijn het in de nieuwe uitgaven nog steeds superleuke activiteiten die de concentratie en het leren van kinderen in je klas kunnen verbeteren! Er zijn ook wat zaken nieuw: we hebben de activiteiten verdeeld over verschillende categorieën zodat je makkelijk een keuze kunt maken voor de meest geschikte activiteit op dat moment. Daarnaast hebben we er ook rekening mee gehouden dat sommige leraren al vaak met onze activiteiten hebben gewerkt, maar anderen dat nog wat minder deden. We hebben dat het comfortlevel genoemd.

Iedere leraar kent de vijf minuten wel die overblijven voor het einde van de les of tussen de wisseling van twee activiteiten. Veel leraren kiezen ervoor om deze vijf minuten op te vullen met een willekeurige activiteit of een spelletje. Het doel van een activiteit of spelletje wordt vaak niet onderkend. Ondanks dat het lijkt alsof de activiteit geen concrete doelstelling heeft, heeft het wel degelijk een belangrijk functie bij het leren, ook wanneer de leerlingen op dat moment niet met hun neus in de boeken zitten.

We zien een toenemend gebruik van (digitale) media; het gebruik van apparatuur zoals video games, televisie, internet. Deze zouden een negatief effect kunnen hebben op de concentratiespanne van een mens. Hoe lang je je kunt concentreren is heel moeilijk vast te stellen, al is gebleken dat jonge kinderen zich over het algemeen minder lang kunnen concentreren dan volwassenen. Naarmate het kind ouder wordt, kan het steeds iets langer geconcentreerd aan een activiteit werken. Het is daarnaast moeilijk om dit in lengte van tijd uit te drukken, omdat het erg afhankelijk is van het type activiteit waar het om gaat. Toch weten we als leraar heel goed op te merken wanneer de concentratie minder is of wordt. Dit nemen we waar aan de hand van bepaald gedrag. Signalen kunnen zijn: friemelen, staren, geluiden maken, een ander afleiden, roepen zonder de vraag af te wachten enzovoort.

Juist op dit moment kan een kleine, korte activiteit hetgeen zijn dat het brein nodig heeft. Het doel van een ‘tussendoortje’, een ‘energizer’ of een ‘brainbreak’ is namelijk je brein een pauze geven van de inhoud van de lesstof. Juist het afstand nemen van datgene waar je mee bezig bent kan meer opleveren. Dit gaat in tegen de tijdsdruk die we ervaren ten aanzien van de te behandelen lesinhouden. Echter, het is juist belangrijk om de leerbehoeften van de kinderen in jouw klas te inventariseren en vervolgens te prioriteren. De vraag is namelijk wat het brein precies nodig heeft om te leren.

Met welk doel?

Zoals hierboven uitgelegd, heeft het uitvoeren van een activiteit van de ‘5 minuten tussendoor’ tot doel, de leraar inspiratie te bieden om een brug te slaan tussen twee inspannende activiteiten. Juist wanneer je optimale concentratie vraagt van kinderen bij bijvoorbeeld een instructieles, moet je aandacht besteden aan de
voorwaarden die nodig zijn om echt goed te kunnen leren. Naast het feit dat het brein daarbij baat heeft, ervaren kinderen plezier aan het samen uitvoeren van een activiteit. Dat de activiteit niet is gekoppeld aan de inhoud van de lesstof wil dus zeker niet zeggen dat het daar geen effect op heeft.

Dat bewegen gezond is weten we allemaal. Dat bewegen een positief effect kan hebben op leren ook. Maar wat kan beweging nu precies bijdragen aan het leerproces en wat levert het op?

Er bestaan aanwijzingen dat beweging zorgt voor verbeterde neurale verbindingen. Daarmee wordt bedoeld dat hersencellen makkelijker met elkaar kunnen communiceren. Naast de communicatie tussen hersencellen, wordt er door beweging ook een verbinding gelegd tussen de verschillende hersengebieden. Doordat de hersengebieden moeten samenwerken, is er een toename in energie en bloedstroom in het lichaam. Beweging zorgt ook voor verminderde spierspanning en activiteiten helpen om het brein beter te laten concentreren. Eenvoudig gezegd krijg je dus ontspanning door inspanning.

Daarnaast is ons lichaam niet gemaakt om stil te zitten. Juist in beweging worden we nieuwsgierig. In beweging komen tijdens het leren zorgt al snel voor uitdaging, sommige dingen kun je immers niet zittend leren. Alle cellen in je lichaam worden geactiveerd en er gaat meer zuurstof en bloed naar je hersenen. Je lichaam wordt letterlijk geactiveerd om in actie te komen. Door de toename van neurale verbindingen tijdens het leren kun je beter en langer onthouden. Tot slot, niet onbelangrijk; bewegen zorgt voor meer rust in de groep, vooral bij jongens!

Bewegingstussendoortjes zorgen niet alleen voor stimulatie van het brein, maar ze functioneren ook als brainbreaks en moedigen (meer) bewegen aan. Het mes snijdt dus aan meerdere kanten. Net als de activiteiten van ‘5 minuten tussendoor’ hoeven activiteiten van ‘5 minuten bewegen’ niet perse gekoppeld te zijn aan de inhoud van de lesstof om een positief effect op het leren te bereiken.

De leraar

De meeste leraren hebben wel een paar leuke spelletjes achter de hand voor de bekende overige 5 minuten, in welke categorie dan ook. Zo ontstaat er met de klas vanzelf een aantal favorieten. Een belangrijk kenmerk is dat de activiteiten zonder al te veel voorbereidingen kunnen worden toegepast. Naarmate je beter in staat bent je klas te ‘lezen’, de activiteiten bewust op bepaalde momenten inzet
en je deze in toenemende mate in verband brengt met je lesstof, zul je op meerdere vlakken zien dat je leerlingen en de klas als geheel positief verandert. Natuurlijk is elke klas verschillend. Jouw mate van comfort als leraar is daarom van groot belang bij het inzetten van activiteiten. Een gek en grappig spelletje is bij die makkelijke groep 4 misschien heel vanzelfsprekend, terwijl de groep 7 wat negatief gestemd is en snel in conflict raakt. Wanneer jij laagdrempelige activiteiten aanbiedt die de leerlingen aanspreken, dan zul je zien dat je in de activiteiten steeds meer kunt gaan variëren. Elke categorie die we uitbrengen zal daarom worden gepresenteerd met aanduiding van een comfortlevel. Er zullen drie comfortlevels worden onderscheiden:

Comfortlevel 1: Je bent enthousiast en je wilt meteen beginnen met het toepassen van deze activiteiten in de klas!
Comfortlevel 2: Je weet je leerlingen goed actief te krijgen voor een activiteit, beschikt over een goed klassenmanagement en weet te ‘lezen’ welke activiteit geschikt is voor een bepaald moment.
Comfortlevel 3: Je zet op een frequente wijze gerichte activiteiten in om het leren te bevorderen. De activiteiten zijn bijna altijd gekoppeld aan de inhoud van de lesstof.

Meer lezen?

Stel je vraag aan

sluiten

sluiten

Geef aan waarin je geïnteresseerd bent