leestijd:

Dit artikel komt uit OMJS magazine – editie 5 (december 2020)

Tekst: Emily Gordts

Alweer vijf jaar geleden droeg de schoolinspectie het toezicht op kwaliteit grotendeels over aan het schoolbestuur. Kwaliteitszorg zit zelden nog weggewerkt in een nevenfunctie. Zeker bij grotere scholengemeenschappen doet een directeur of bestuurder ‘kwaliteit’ er niet meer zomaar eventjes bij. De functie van kwaliteitsmedewerker (ook bekend als medewerker kwaliteit & onderwijs of beleidsmedewerker kwaliteitszorg) is breder dan ooit en vergt, zeker in tijden van corona, lef en daadkracht. Vanuit verschillende rollen – van verleider tot verbinder – geven kwaliteitsmedewerkers hun functie vorm. Maak kennis met drie van hen.

Marc Smits (60 jaar)

Hoofd Onderwijs & Ontwikkeling
Eenbes, Noord-Brabant (25 scholen)
Sinds december 2014

Wat maakt nou een goede kwaliteitsmedewerker?

Bij die vraag glijdt mijn blik meteen naar de muur van mijn werkplek: daar hangt een grote foto van een kind. Dertig jaar werkte ik op een school, eerst als leerkracht, later als directeur, met de voeten in de klei. Toen ik me onder andere ging toeleggen op onderwijskwaliteit, verhuisde ik naar het bestuurskantoor in Geldrop. En daar zit een gevaar: je bent dan wel verantwoordelijk voor het beleid, maar je mag nooit vergeten waar het allemaal om draait. Het kind dus – én de leerkracht die elke dag met dat kind werkt. Een goede kwaliteitsmedewerker houdt dat altijd in het achterhoofd.

En wat is het goede voor het kind op dit moment?

Door de onrust die de lockdown en de coronamaatregelen met zich meebrachten, hebben de sociaal-emotionele gevolgen voor het kind voorrang. We hebben te accepteren dat nieuwe ontwikkelingen even onder druk staan. Je kan pas gaan meten wat je wilt weten, als de kinderen lekker in hun vel zitten.

Wat doe je zoal op een dag?

Zo’n 20% van mijn tijd gaat op aan het schrijven van beleid, het doen van onderzoek en het verzamelen van data. Daarna ga ik in dialoog en dat is gelijk wat ik het liefste doe: collega’s stimuleren door gesprekken te voeren. Het plezier van het vak spat er dan van af. Helaas gaat zeker de helft van die gesprekken tegenwoordig via Microsoft Teams – en in plaats van vol veerkracht uit zo’n gesprek te komen, kost het me juist energie. Corona heeft mijn functie behoorlijk veranderd, het is moeilijker om voeling te houden. Zelf wil ik het liefst zien en ruiken hoe het op onze scholen gaat, maar schoolbezoek is niet meer zo vanzelfsprekend.

Janine Bulk (40 jaar)

Adviseur Onderwijs & Kwaliteit
H³O, Dordrecht (11 scholen)
Sinds mei 2018

Je zet je al sinds 2015 in voor onderwijskwaliteit. Hoe doe je dat, inspelen op de kwaliteit van meerdere scholen tegelijk?

Kwaliteitsmedewerkers vervullen een brugfunctie tussen het college van bestuur en de directie van een school. We wikken en wegen en kijken alle kanten op, want er vliegen meerdere bordjes tegelijk in het rond. Zo krijgen we het zicht op de ontwikkelingen steeds scherper. Maar het gaat niet alleen om het monitoren van de kwaliteit, we komen ook in actie in de scholen zelf.

Wat mis je in je baan, nu er een pandemie ten tonele is verschenen?

Ik mis de ‘kwaliteitskoffie’, regelmatig fysiek met collega’s om de tafel. Tijdens de eerste lockdown vielen alle schoolbezoeken weg. Heftig, want via Teams krijg je lang niet alles mee. Je moet de klei voelen. Nog steeds staat niemand te springen om bezoek van externe volwassenen op school. ‘Nu even andere prioriteiten.’ Begrijpelijk, maar op de lange termijn is dat verontrustend. We hebben met elkaar een scherpe blik op de kwaliteit van ons onderwijs om actief in te kunnen spelen op gelijke kansen voor ieder kind. Zo’n pandemie vertroebelt dat beeld.

Rijden in de mist dus, een steeds frequenter fenomeen. En nu?

Juist nu: zet je in voor verbinding binnen de organisatie. En verder geen paniek. Er zijn genoeg bovenschoolse data beschikbaar voor een primair signaal, dat de kwaliteitsmedewerker oppikt. Zelf duik ik dan al snel in de verhalen achter de getallen. Toen ik nog juf was, zette ik krullen en plakte ik stickers om mijn leerlingen te stimuleren. Nu richt ik me op een ander soort verbinding. Zeker, er is mist op de weg. Maar we hebben genoeg strategische, tactische en operationele tools om ons erdoorheen te banen. Samen ontwikkelen we de onderwijskwaliteit steeds verder door, ondanks – en dankzij – alles.

Ilse van ’t Ende (40 jaar)

Hoofd Kwaliteit & Onderwijs
VCO, Bunschoten (6 scholen)
Sinds augustus 2016

“Het leerproces van kinderen staat onder druk”, constateerde Arie Slob in maart 2020. Hoe heb jij als kwaliteitsmedewerker geholpen die druk te verlagen?

De druk was inderdaad groot, de schoolontwikkeling heeft tijdens de eerste lockdown zo goed als stilgestaan. Randzaken werden tijdelijk aan de kant geschoven om de basisvakken op afstand zo goed mogelijk op te pakken. Doelen uit het jaarplan lopen vertraging op. Die ruimte is er, maar het vergt van mij als kwaliteitsmedewerker veel flexibiliteit en een extra brede kijk op de scholen. Eerste prioriteit is goed onderwijs: hebben we de leerlingen nog allemaal in the picture?

Hoe is de kijk op onderwijskwaliteit de laatste maanden veranderd?

Er heerst onrust. We zijn bezorgd om onze leerkrachten: lukt het allemaal wel – en wat als er uitval is? We willen het onderwijs zó herorganiseren dat alle collega’s in hun kracht blijven staan. Hoe pak je het aan met leerlingen die regelmatig ziek of in quarantaine thuis zitten? Wie moet nog welke instructie krijgen, wie moet nog een toets inhalen? Het zijn situaties die we niet kennen van vroeger. We willen van elkaar leren. In die zin werkt het virus verbindend en kan het de kwaliteit van het onderwijs juist ten goede komen.

Is de positie van de kwaliteitsmedewerker daardoor ook veranderd?

Die positie was al aan het veranderen. Vroeger was ‘kwaliteit’ een nevenfunctie van een directeur of een bestuurder, maar die kunnen niet continu bij iedereen peilen: wat ga je doen, hoe ga je dat doen en hoe kan ik daarbij helpen vanuit een breder perspectief? Deze baan vereist zoveel gesprekken met intern begeleiders en directieleden dat grote scholengemeenschappen zelfs meerdere kwaliteitsmedewerkers tellen. Mijns inziens is de functie van kwaliteitsmedewerker onmisbaar geworden in het onderwijs. Banen die een brede kijk vergen, dat zijn als je het mij vraagt de allerleukste.

Stel je vraag aan

sluiten

sluiten

Geef aan waarin je geïnteresseerd bent

    Ik geef toestemming om nieuwsbrieven te ontvangen van Onderwijs Maak Je Samen.