leestijd:

Wat maakt dat organisaties uitzonderlijk presteren? Wat maakt dat individuen, door de kracht van het collectief, boven zichzelf uitstijgen en realiseren wat niemand had verwacht of zelf zou kunnen bedenken? Hoe ontstaat de energie in een organisatie waardoor ze eigentijdser, veerkrachtiger, zelf kritischer en duurzamer wordt?

Uplifting leadershipIn Uplifting Leadership laten Hargreaves, Boyle en Harris treffend zien hoe organisaties geweldige organisaties worden, terwijl ze over weinig middelen beschikken, stevig de wind tegen hebben en volop te maken hebben met gedoe.

Ze vertellen geen onwaarschijnlijke succesverhalen waarbij je de wenkbrauwen fronst. Uplifting Leadership biedt ons reële en praktische voorbeelden; prikkelend en uitdagend om zelf positief kritisch naar de eigen organisatie te kijken.

Onderzocht werd bij vijftien organisaties in de bedrijfs-, sport- en onderwijswereld hoe het mogelijk was om de prestaties sterk te verbeteren, terwijl hun situatie ronduit ongunstig was. Het antwoord werd kernachtig samengevat als ‘Uplift’.

Het begrip ‘uplift’ wordt in de aerodynamica gebruikt om te beschrijven hoe grote vogels en enorme vliegtuigen tegen de wet van de zwaartekracht in kunnen opstijgen. Bij mensen en organisaties staat ‘uplift’ voor de kracht waardoor onze prestaties, onze motivaties en de samenlevingen waarin we actief zijn hogere doelen en onverwachte prestatieniveaus kunnen bereiken.

Verbeterde prestaties zijn niet alleen het resultaat van meer aandacht voor ‘zachte processen’. Het betekent aan de andere kant ook niet dat het streven naar excellentie hard, ongevoelig of cynisch moet zijn. Succes is altijd het gevolg van transparantie en inspiratie. De basis van duurzaam succes bestaat uit een combinatie van ‘zachte vaardigheden’ en hard werken.

In Uplifting Leadership lezen we over scholen die ondanks zeer schrijnende problemen weten te overleven. Deze scholen inspireren leerlingen en leraren met gedurfde visies en indrukwekkend hoge verwachtingen. De leiders van deze scholen eisen grenzeloze toewijding, maar tegelijk erkennen ze dat dat niet ten koste mag gaan van het personeel. De druk om constant te verbeteren is hoog, maar tegelijkertijd is er voortdurend steun voor teamleden om het beste uit de leerlingen naar boven te halen. Het succes wordt jarenlang vastgehouden door in groter verband samen te werken. Succes komt ook doordat ze datgene weten te verenigen wat anderen vaak uit elkaar drijft: stress en steun, passie en prestatie, een onverzadigbaar verlangen om te leren en de onstuitbare hang naar goede resultaten. Zes nauw verbonden factoren vormen de basis voor onwaarschijnlijk succes. Deze factoren kennen allemaal een zekere spanning tussen wat de schrijvers de ‘zachte’ en ‘harde’ aspecten van leiderschap en management noemen. Die spanningen worden niet vermeden of uitgebannen door opwaarts leiderschap, maar juist verwelkomd en benut.

Deze zes factoren vormen samen het proces voor Uplifting Leadership:

  1. Doelgericht dromen
  2. Creatieve durf
  3. Samenwerken met concurrenten
  4. Trekken en duwen
  5. Betekenisvol meten
  6. Duurzaam succes

De reis van Uplifting Leadership begint met het formuleren van een duidelijke en uitdagende ‘droom’ of bestemming. Het gaat om een nauw verband tussen een motiverende toekomst en een stevig verankerd verleden (een waarvan men zich bewust is). Het nastreven van de vastberaden droom vraagt om vastberadenheid, volhouden, verbeelding en verleiding. ‘Uplifting Leader’ bedenken creatieve wegen die naar de gewenste bestemming leiden. Het is niet altijd mogelijk om het eenvoudigste of meest logische pad te kiezen. Creativiteit bestaat gedeeltelijk uit speurzin, fantasie en speelse speculaties over alternatieve mogelijkheden voor bestaande situaties.

De creativiteit van motiverende leiders is echter ook contra-intuïtief. Ze roeit tegen de stroom in, met alle risico’s van twijfel en spot van dien. Tegenkrachten worden niet geweerd, vanuit het besef dat weerstand onvermijdelijk is en zelfs nodig en welkom. Data spelen een rol, maar alleen als ze zinvol zijn én daadwerkelijk bijdragen aan beter lesgeven. Er staan een paar prachtige voorbeelden in het boek uit zowel het bedrijfsleven, als de sport en het onderwijs. Duurzame voortgang is helaas nooit snel zichtbaar, maar er zijn wel op korte termijn verbeteringen merkbaar. Daarom doen leiders en teamleden er goed aan dat ze voorkomen dat ze uitgeblust raken of zich juist overstrekken. Motiverende leiders weten dat het uitdagend kan zijn om met iets nieuws te beginnen, maar ook dat het daarna moeilijk kan zijn om verder te gaan. Uplifting Leadership maakt het onderscheid zichtbaar tussen de twee uitersten van ‘harde” en ‘zachte’ benaderingen voor transformatie en opwaartse kracht. In dit boek wordt aangetoond dat het niet gaat om hoe we kiezen tussen deze alternatieven die uitzonderlijk succes bepalen, maar om hoe we ze combineren.

Benaderingen voor transformatie en ‘Uplift’
Zacht Hard
Dromen Volhouden
Creëren Uitdagen
Samenwerken Wedijveren
Mensgericht Data gedreven
Trekken Duwen
Lange termijn Korte termijn

 

Eén mooi en praktisch voorbeeld uit het boek willen we je niet onthouden; we zijn geraakt door de beschrijving van de verbeteringen in de Londense wijk Hackney. Met twee zinnen werden verbeteringen door adjunct-directeur Tricia Okoruwa en haar team steevast succesvol in gang gezet:

  1. Zoeken en herstellen: ‘find and fix’.
    Bijvoorbeeld na een beroerd rapport van de inspectie … niet blijven steken in gemopper maar doelgericht aan de slag. Wat gaat er nog mis? Waar gaat het precies mis? Wat hebben we te doen?
  1. Voorspellen en voorkomen: ‘predict en prevent’.
    Wat voorspelt ons toekomstige succes? Wat doen we dan? Hoe voorkomen we dat we onder de maat blijven presteren?

Er werd gezorgd voor snel rendement, terwijl het oog gericht bleef op de lange termijn. De school is inmiddels een zeer populaire school die uitstekend staat aangeschreven. Kenmerkend voor de aanpak van de leidinggevenden was niet het streven om mensen tegen hun wil mee te krijgen of te veranderen, maar de teamleden als het ware uit te nodigen om mee te gaan in verbeteringen door idealen, ambities en overtuigingen te delen. Het appèl op idealen en ambities versterkt het geloof dat de gedroomde verbeteringen realiseerbaar waren. Niet door keer op keer uit te leggen, maar door de samenwerking en afstemming in groepen te organiseren, ontstond stukje bij beetje de duidelijkheid en het besef van verantwoordelijkheid die gewenst zijn en waar teamleden behoefte aan hebben: aanpakken en inzichten kregen de tijd om te ’kristalliseren’, om in de dialoog tussen de betrokkenen te groeien.

Bij Uplifting Leadership gaat het om leiders en leraren met inspirerende dromen, maar ze houden hun ogen open en blijven met beide benen op de grond. Uplifting Leadership kan veel doen met weinig, iets van bijna niets maken en falen omzetten in succes.

Uplifting Leadership … een krachtig boek.

– Johan Spitteler schreef het epiloog van ‘Uplifting Leadership, over opwaartse kracht in organisaties’. Deze publicatie verscheen in maart 2015 en is uitgegeven door Stichting De Brink en Onderwijs Maak Je Samen.

Enthousiast geworden en wil je graag het Uplifting Leadership lezen?

sluiten