leestijd:

“Hoe mooi zou het zijn als er straks in het ‘nieuwe normaal’, heel veel tijd en ruimte voor de leerkracht is om op een speelse manier te onderzoeken en te experimenteren.”

Je kijkt naar een foto van een zelfgemaakt bruggetje. Op zich niet heel bijzonder. Een paar balken als ligger, wat steigerhouten plankjes eroverheen. En van 2 stokken uit het bos een reling om je aan vast te houden. Et voilà; de woeste sloot tussen tuin en weiland is overwonnen.

Het bruggetje is door Quint en Guus (mijn 2 jongens) gemaakt, uit verveling. Het gemis van school, voetbal, hockey, zwemles, afspreken met vriendjes maakt dat er opeens veel meer tijd in een dag lijkt te zitten. Deze tijd leidt soms tot verveling, het mooiste geschenk wat er is. Want vanuit verveling ontstaat creativiteit. Vanuit verveling wordt gecreëerd. In dit geval een brug waar ze trots op zijn, waar ze van geleerd hebben, waarmee ze betekenisvol gerekend hebben en waardoor ze nu met de kruiwagen naar het bos kunnen om meer hout te halen om een kampvuur en hutten te bouwen.

Peter Gray, research professor of psychology aan Boston University, stelt in zijn boek ‘Free to Learn‘ (Gray, 2015): “Creativiteit kun je niet onderwijzen, je kunt haar alleen laten opbloeien.” En jezelf ouderwets vervelen helpt enorm bij de creatieve ontwikkeling die je af en toe buiten de lijntjes laat kleuren.

In ‘De meeste mensen deugen’ (Bregman, 2019) en het daaruit afgeleide artikel ‘Plan het leven van je kinderen niet te vol. Geef ze de ruimte om te spelen’ stelt Rutger Bregman dat onderwijs is verworden tot iets wat je ondergaat. Er groeit een nieuwe generatie op die de regels van de prestatiemaatschappij steeds dieper krijgt ingeprent. Het is de generatie die leert mee te rennen in de ‘rat race’ waar succes vooral wordt afgemeten aan de lengte van je CV en de hoogte van je salaris. Maar het is ook een generatie die vooral minder buiten de lijntjes kleurt. Een generatie die minder droomt en durft, minder fantaseert en exploreert. Een generatie kortom, die het verleert te spelen.

De verveling die leidt tot creatief spel en bij kinderen ontstaat door een gebrek aan; school, sportclubs, muziekles, huiswerkklas, speltherapie, scouting en alle andere zaken waarvan hun ouders vinden dat het goed voor ze is, die verveling gun je volwassenen ook. En zeker in hun werk. Wat zou er ontstaan als leraren opeens twee weken een volledig lege agenda hebben … ?

De volledig lege agenda zal een utopie blijven. Maar de plotselinge en noodgedwongen verandering in het onderwijs maakt dat creativiteit en innovatiekracht worden aangesproken. Schooldagen zonder een volle klas met kinderen in je directe nabijheid, maakt dat er ruimte ontstaat om te creëren. Het ontbreken van een vastomlijnd rooster met verwachtingen en plichten maakt dat je diep adem kan halen om vol energie te exploreren.

In de epiloog van ‘Vrijheid in Verandering(Fullan, 2016), de Nederlandse vertaling van ‘Freedom to Change’ van Michael Fullan, worden; speels, onderzoekend en experimenterend leren als kenmerken genoemd binnen de soms succesvol toegepaste ‘lean’-werkwijze op scholen. Kenmerken waar vanuit noodzakelijke verandering plotseling ruimte voor is ontstaan. Gefaciliteerd en ondersteund door de crisis.

Hoe mooi zou het zijn als er straks in het ‘nieuwe normaal’ heel veel tijd en ruimte is voor onderwijsprofessionals, om op een speelse manier te onderzoeken en te experimenteren. Gefaciliteerd en ondersteund door schoolleiders die niet vragen naar het resultaat, maar zij aan zij staan (op 1,5 meter afstand) in het innovatieve proces.

Stel je vraag aan

sluiten

sluiten

Geef aan waarin je geïnteresseerd bent

    Ik geef toestemming om nieuwsbrieven te ontvangen van Onderwijs Maak Je Samen.