leestijd:

Uit OMJS magazine #7 (december 2021)
Tekst: 2KNOWHOW

Herken je dit? Je probeert in een overleg iets uit te leggen, voelt je niet gehoord door collega’s en haakt vervolgens helemaal af. Je denkt ‘laat maar’ en de rest van het overleg zeg je niks meer. Op deze manier houd je in stand waar je zelf last van hebt. Dagelijks komen we in allerlei van dit soort situaties terecht. Iemand anders zegt of doet iets wat jou kan raken (of doet iets wat je wel had verwacht, juist niet). Ongetwijfeld lukt het je meestal om in dergelijke situaties professioneel, ontspannen en betrokken te reageren. Er zijn echter van die momenten – vaak wat meer als we moe zijn – waarin we net iets te heftig reageren op iets wat gebeurt.

Vaak is het niet de situatie die bepaalt hoe we ons voelen – al denken we dat vaak wel – maar de manier waarop we erover denken, hoe we met ons gevoel omgaan, hoe we erover praten en wat we doen. We kunnen onze invloed hierop zelf vergroten of verkleinen, afhankelijk van de manier waarop we op een situatie en op andere mensen reageren. Dit noemen we: persoonlijk leiderschap. Deze term valt steeds vaker in het onderwijs. Omdat het soms lijkt alsof we geen invloed hebben op wat we moeten doen, omdat we zelf meer eigenaarschap moeten tonen, omdat werkplezier en motivatie door de werkdruk onder spanning staan. Maar hoe kun je zelf je persoonlijk leiderschap vergroten? Dit doe je door jezelf in de volgende vier gebieden te trainen.

 

1. Zorg voor jezelf, ook al heb je geen tijd

Persoonlijk leiderschap begint bij genoeg slaap, gezond eten en genoeg beweging. Als je je fit voelt en voldoende aandacht schenkt aan jezelf, is het makkelijker om keuzes te maken en regie te pakken dan wanneer je moe bent. Het is een cliché, maar wel zo waar: je kunt pas voor een ander zorgen als je goed voor jezelf zorgt.

 

2. Kies bewust, ook al is dat spannend

Persoonlijk leiderschap begint bij vitaliteit, maar soms zit het niet in vitaliteit maar in bewustzijn. Ben je iemand die naar een verjaardag gaat vanuit plichtsbesef, maar heb je er eigenlijk helemaal geen zin in? Vind je je werk leuk, maar baal je van gedoe in jullie team? Voel je je soms onrustig, onzeker, ontevreden of ongelukkig? Besef dan dat blijven hangen in deze emotie je ongelofelijk veel energie kost. Hoe spannend ook: onderzoek je passie en talent, durf te kiezen en omarm de consequenties. Kies er vol overgave voor om bij deze school te blijven werken of kies ervoor om om je heen te gaan kijken. Maak een positieve keuze. Zeg niet wat je niet wilt, maar kies voor wat je wel wilt. Bijvoorbeeld: ik ga me inzetten om de dialoog in ons team te verbeteren.

 

3. Geef positiviteit en energie en leer je eigen emoties reguleren

Met vitaliteit en het maken van bewuste keuzes ben je al een heel eind. Wil je op een effectieve manier invloed hebben, dan doen ook je uitstraling, communicatie en gedrag ertoe. En vooral ook: benut emoties en leer ze reguleren. Met emoties is het net als met klimmen op een glijbaan: terwijl je de trap op loopt, stap voor stap, heb je er nog regie over. Als je eenmaal op de glijbaan zit, dan neemt de emotie de regie over. Dan laat je je meevoeren door je angst of onzekerheid of slaat je irritatie om in woede, afstand of afkeer. Niet effectief. Leer emoties herkennen en benutten, ontdek je eigen kompas (hoe je je wel wilt voelen) en train jezelf om boodschappen zodanig te brengen dat anderen naar je willen luisteren en je willen volgen (ook als ze kritisch zijn). Kortom, zorg dat je door je uitstraling, gedrag en communicatie invloed krijgt.

 

4. Verantwoordelijkheid: Train jezelf, elke dag

Maar vooral gaat het om ‘doen’. Om het nemen van verantwoordelijkheid en continu leren. Zonder dit alles is er geen ontwikkeling en verbetering. Persoonlijk leiderschap en persoonlijke ontwikkeling kun je vergelijken met trainen in de sportschool. In het begin kost het meer energie dan het oplevert, voelt het pijnlijk, onnatuurlijk en ongemakkelijk en wil je het liefst terug in je oude patroon. Dat is ook wat ons brein graag wil: doen wat het gewend is.Als je jezelf wilt ontwikkelen, dan vraagt dat dus ‘doen’ en zelfdiscipline. Wil je je vitaliteit verbeteren? Weet je welke keuze je zou moeten maken of wil je meer (positieve) invloed? Dan gaat het erom wat je er vanaf nu elke dag mee gaat doen. Maak de keuze en omarm de consequenties. Wil je je gedrag of patroon veranderen? Maak er dan een nieuwe routine van, zoals tandenpoetsen of jezelf aankleden. Zet door als je brein zegt: “Dit voelt onnatuurlijk, doe maar weer gewoon.” Wat altijd helpt: vertel anderen wat je gaat doen, dan zorg je voor je eigen stok achter de deur.

Meer weten?
Wil je meer praktische tips om je persoonlijk leiderschap te vergroten? Lees dan het boek Dit is de maand waarin ik het anders doe (Dirkse en Talen), met veel voorbeelden, tips en een zelftest.

Gerelateerde artikelen

po/vo
po/vo
15/06 in actueel

De week van … Debbie

Stel je vraag aan

sluiten

sluiten

Geef aan waarin je geïnteresseerd bent

    Ik geef toestemming om nieuwsbrieven te ontvangen van Onderwijs Maak Je Samen.