leestijd:

Dit artikel komt uit OMJS magazine – editie 3

Tekst: Sanne Voorzee

Begin oktober heeft de eerste editie plaatsgevonden van de nu jaarlijks terugkerende studiereis naar Wales. Deze studiereis is exclusief voor de deelnemers aan de opleiding Toekomstbewuste schoolleider.

Frank Simons ging, als adviseur van OMJS en tevens kerndocent van de schoolleidersopleiding, alvast op verkenning in Wales. Hij kwam terug met een vracht aan nieuwe inzichten en informatie. Leiderschap ziet er niet binnen elke context en cultuur hetzelfde uit. Alleen de vraag ‘waarom Wales’ is daarom voldoende om Frank los te laten branden.

“Om te beginnen hebben we als OMJS al een tijdje een partnerschap met de Swansea University in Wales”, zo begint Frank zijn verhaal. “Dat komt voort uit onze relatie met professor Alma Harris, die verbonden is aan deze universiteit. Harris is een autoriteit op het gebied van onderwijskundig leiderschap en daarmee ook een belangrijke inspiratiebron voor een aantal opleidingen van OMJS. Op hoofdlijnen komt het erop neer, dat professor Harris pleit voor aandacht voor de specifi eke context en cultuur waarbinnen je leidinggeeft. Dit pleidooi vat ze mooi samen in haar uitspraak ‘overal werkt wel iets, maar niets werkt overal’. Onder meer haar boek Toekomstbewust Leiderschap is daarom voor veel beleidsmakers die serieus werk willen maken van duurzame leiderschapsontwikkeling, belangrijk basismateriaal. Harris geeft overigens geen pasklare antwoorden en oplossingen. Maar haar theorieën zetten wel aan tot pogingen om antwoorden te vinden op vragen als waartoe onderwijs dient, wat leren inhoudt en wat het beste past in jouw specifieke situatie. Wanneer je deze vragen als schoolleider kunt vertalen naar je eigen praktijk, ben je in staat leiding te geven aan een organisatie die het onderwijs van de toekomst blijft vormgeven. Je zult zien dat dit leidt tot een hoger zelfbewustzijn, meer initiatief in het onderwijs en tot een betere afstemming tussen beleid, praktijk en maatschappij. Daar ben ik van overtuigd!”

“Overal werkt wel iets, maar niets werkt overal.”

Internationaal wordt er steeds meer een two-way relationship gezien tussen de kwaliteit van het onderwijs en de ‘gezondheid’ van de maatschappij en de economie. Het belang van wat kinderen zouden moeten leren, wordt steeds meer ingezien, óók in Wales. Daarom zijn in Wales in 2017 een nieuwe missie en een nieuw curriculum vastgesteld voor alle scholen. Bij het aanbieden van het nieuwe curriculum staan vier zogenaamde sleutels centraal om de doelstellingen te bereiken. Frank somt ze moeiteloos op: “Het ontwikkelen van een kwalitatief hoogstaande opleiding voor leraren en schoolleiders, inspirerende schoolleiders die samenwerken om de kwaliteit te verhogen, sterke en inclusieve scholen die streven naar excellentie, rechtvaardigheid en welbevinden en ten slotte een goed toetsbeleid, goede evaluatie en een verantwoordelijkheidsgevoel dat ervoor moeten zorgen dat er een continu self-improving systeem ontstaat op scholen. Om die ontwikkeling te ondersteunen heeft Wales een Nationale Academie voor Educatief Leiderschap opgericht en nieuwe leiderschapsstandaarden ontwikkeld. Dit alles moet ervoor gaan zorgen dat leiders op alle niveaus binnen het onderwijssysteem van Wales collega’s kunnen inspireren en ondersteunen om het nieuwe curriculum zichtbaar te maken.”

Alle (toekomstige) schoolleiders van Nederland die deelnemen aan de studiereis, zullen in Wales via meerdere schoolbezoeken, gesprekken met collega’s aldaar, lezingen en masterclasses in aanraking komen met een andere context en cultuur: een context en cultuur die ze niet altijd gewend zijn in Nederland. En je verdiepen in een andere context en cultuur zal leiden tot een dieper inzicht in je eigen context en cultuur. “Tijdens de studiereis bezoeken we daarom diverse scholen”, zo gaat Frank verder. “Scholen die verschillende onderwijsconcepten aanbieden, maar die ook in verschillende contexten staan. Zo bezoeken we zogenaamde all age-scholen, met kinderen van 0 tot 16 jaar. Ook bezoeken we scholen in wijken waar sprake is van veel sociale armoede. De schoolleiders die wij daar hebben ontmoet bij de verkenningsreis, hebben veel aandacht voor de specifieke context en cultuur waarbinnen je leidinggeeft. Er is daarom op deze scholen relatief veel aandacht voor zaken die op ons wellicht heel basaal overkomen. Denk daarbij aan het bijbrengen van normen en waarden, het belang van het eten van groente en fruit en zelfs het laten ervaren van een huiskamersfeer; veel leerlingen zijn daar helaas niet bekend mee. De bevlogenheid en passie die de schoolleiders tonen binnen die aanpak, is heel indrukwekkend om te zien. De specifieke aandacht voor dit soort zaken is dus weer conform het gedachtegoed van professor Harris. Zij maakt de onschatbare waarde van de (eigen) context en cultuur duidelijk.”

Tijdens de reis naar Wales krijgen de (toekomstige) schoolleiders dus de kans om over de eigen schutting te kijken: naar wat wel en niet werkt, als het gaat om de inrichting van het onderwijssysteem, het ontwikkelen van leiderschap en het aanjagen en uitvoeren van onderwijsinnovatie. “Het kijken en vergelijken creëert een dieper bewustzijn”, benadrukt Frank nog maar eens. “Dit bewustzijn helpt de toekomstige schoolleiders om sensitiviteit te ontwikkelen en om mechanismen te doorgronden die van belang zijn om goede keuzes te maken; keuzes die het best aansluiten bij de specifieke context en cultuur waarbinnen een schoolleider werkzaam is. Een verrijking van de contextuele intelligentie.”

Stel je vraag aan

sluiten

sluiten

Geef aan waarin je geïnteresseerd bent

    Ik geef toestemming om nieuwsbrieven te ontvangen van Onderwijs Maak Je Samen.